Y mae Llywodraeth Cynulliad Cymru wedi cyhoeddi’u Monitor Lles Plant a Phobl Ifanc cyntaf, sy’n tynnu ynghyd ddata ymchwil a data ystadegol ynglŷn â lles pobl ifanc 0-18 mlwydd oed yng Nghymru.

Y mae wedi’i seilio ar themâu sydd wedi’u cymryd o saith amcan craidd Llywodraeth y Cynulliad ar gyfer plant a phobl ifanc sy’n cael eu tanategu gan Gytundeb y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn. Y themâu hyn yw:

• blynyddoedd cynnar
• iechyd
• addysg
• mynediad at chwarae, chwaraeon, hamdden a diwylliant
• hawliau
• cartref diogel a chymuned ddiogel
• sicrhau nad oes plentyn na pherson ifanc dan anfantais oherwydd tlodi.  

Y mae’r Monitor hefyd yn adrodd ar gynnydd mewn perthynas â thargedau Llywodraeth Cynulliad Cymru ar dlodi ymysg plant.

Y mae canfyddiadau allweddol yn cynnwys:

• Y mae tua 29% o blant yng Nghymru’n byw mewn cartrefi tlawd (oddeutu 180,000 o blant), ar ôl costau tai;
• Y mae cyfraddau tlodi incwm ar gyfer plant yng Nghymru yn awr yn llawer nes at y cyfartaledd ar gyfer y Deyrnas Unedig at ei gilydd, tra eu bod wedi arfer bod yn sylweddol uwch;
• Y mae’r rhan fwyaf o bobl ifanc yn adrodd bod yn gysylltiedig â phenderfyniadau sy’n effeithio arnynt gartref, ac fe ddywed y rhan fwyaf ei bod hi’n hawdd siarad gyda’r ddau riant sydd ganddynt;
• Y mae nifer y plant sy’n cael eu lladd neu’u hanafu ar y ffyrdd yng Nghymru wedi bod yn gostwng yn y blynyddoedd diwethaf.

Fe ellir lawrlwytho’r adroddiad llawn a chrynodeb gweithredol oddi ar wefan Llywodraeth Cynulliad Cymru.